У
септембре 1937. року вишло перше число часописа за руски
дзеци "Наша заградка", чий редактор бул учитель и писатель
Михайло Ковач. Од теди прешли 70 роки. Гоч часопис виходзел
лєм три роки, бул прави драгоказ будуцим редактором хтори
после Другей шветовей войни предлужели и уж полни 60 роки
правя вше красши и красши часопис за руских школярох.
Перше
число "Пионирскей заградки", часописа за руски дзеци у ФНРЮ
вишло у юнию 1947. року. Мало лєм 16 боки малого формату.
Перши редактор бул Штефан Чакан. У юнию 1948. року означена
перша рочнїца, а “Пионирска заградка” уж виросла до
нєшкайшого формату. Редактор бул Дюра Варґа, потим Владо
Костелник, Владо Рогаль, Василь Мудри, Микола М. Кочиш, Янко
Рац, Мелания Римар, а числа ушорйовали и Ирина
Гарди-Ковачевич, Наташа Холошняй, Снежана Шанта, Славица
Сендерак...
З нагоди 55-рочнїци "Заградки" и
65-рочнїци "Нашей заградки", у щирей винчованки писатель
Михайло Ковач написал и тото: "
хтори садза до нєвиних и
чистих дзецинских шерцох здрави заренка гуманосци, правди и
любови.
Як редактор предвойновей ,Нашей заградки’
хаснуєм нагоду направиц мале поровнанє медзи тима двома ,Заградками’.
Гевта перша нє була так розкошно обдзата як нєшкайша, а анї
змистово нє була така богата. Нє була анї така ,стара’, бо
жила лєм три роки, нє мала анї тельо сотруднїкох, алє була ,НАША’.
Була оградзена лєм з прощами, алє мала дзверка през хтори ше
могло до нєй уходзиц и зоз нєй до билого швета одходзиц.
Мала вона свою физиономию: почитовала тедишню власц, тримала
до своєй вири, нє оградзовала ше од историї свойого народу,
напавала нашо дзеци зоз жридлову воду з нашей студзенки.”
Дзеци перши числа часописа чекали з
вельку нєсцерпезлївосцу. Стали у шоре опрез Друкарнї и
змагали ше хто перши достанє до рукох "ище цеплу, праве
упечену" "Заградку". Число сотруднїкох, школярох, писательох
и новинарох росло, а вєдно з тим роснул и квалитет. У "Заградки"
вирастали велї нашо писателє. Була то їх перша "школа" у
котрей випробовали и звладовали початну азбуку литературней
писменосци. Свойо перши, нєвигладкани стищки у нєй
обявйовали Єлена Солонар, Мелания Павлович, Ирина
Гарди-Ковачевич, Серафина Макаї, Агнета Папгаргаї, Василь
Мудри, Микола Скубан, Мирон Будински, Дюра Папгаргаї,
Мирослав Стрибер, Силвестер Макаї, Любомир Сопка, Михал
Рамач, Юлиян Надь и други чийо мена нєшка маю свойо место у
Антолоґийох поезиї и прози руских писательох.
Нєшка наш єдини часопис за дзеци ма
сотруднїкох нє лєм у руских школох у Руским Керестуре,
Коцуре и Дюрдьове, алє и у Кули, Вербаше, Новим Орахове,
Бачкей Тополї, Суботици, Новим Садзе, Ґосподїнцох, Шидзе,
Бачинцох, Бикичу, Беркасове, Сримскей Митровици и Беоґрадзе,
дзе орґанизована лєм факултативна настава мацеринского язика.
На тих годзинох дзецом часопис нєзаобиходне наставне
средство, а даґдзе и єдини “учебнїк” руского язика.
Каждого мешаца до Редакциї сцигню медзи
сто и двасто школярски литературни, подобово и новинарски
роботи. “Заградка” путує и до иножемства, бо ма
предплатнїкох и у Горватскей, Нємецкей, України, Словацкей,
Мадярскей, та аж и у Канади.
"Заградка” воспитує, научує, информує и
забавя читачох. Єден з єй главних цильох розвиванє
националного идентитета и националней свидомосци при дзецох,
упознаванє националней историї, традициї, народних обичайох.
Важни задаток часописа провадзиц дзецинску творчу роботу,
стимуловац творчи дух, унапрямовац дружтвени активносци и
розвивац любов ґу читаню. То перша карика у твореню
читательней публики. Хто нє вирошнє зоз “Заградку”, чежко
вериц же познєйше будзе читац “Мак”, “Руске слово”,
“Шветлосц” або же го будзе прицаговац руска кнїжка.
Як дарунок за 60. родзени дзень "Заградка"
достала нови шмати. Од септембра 2006. року шицки (24) боки
у фарбох, прибрани з богатима илустрациями и фотоґрафиями.
Редакция ше намага часопис нєпреривно осучасньовац най нє
заостава и нє гартуши ше у велькей конкуренциї часописох на
сербским язику.
Най шицки сотруднїки "Заградки", и
терашнї и будуци, буду витирвали на заєднїцким сценю
даровац дзецом цо красши швет. Най нашо дзеци наша
будучносц, преславя ище вельо родзени днї свойого єдиного
часописа на руским язику.
Змист