Кед ше пред трома децениями Юлиян Тамаш (народзени у Вербаше 4. авґуста 1950. року) зявел як автор єдней писнї, бул лєм єден з младих поетох котри сцели прегвариц на свой способ и так "меняц швет", голєм тот руски, у котрим ище вше пановали якишик традицийни поняца о порядку и скали вредносцох...

Перши його викрок з очекованого бул кед после стреднєй машинскей школи уписал югославянску литературу, и дипломовал, на новосадским Филозфским факултету (1974. року), а о два роки и маґистровал, же би 1982. року и докторовал, вибераюци по теди науково нєдорушени швет рускей литератури з тезу Литература югославянских Руснацох – история и статус, хтора постала основа за єй дальше виучованє, и з боку самого автора, алє познєйше и велїх других котрих подучовал, або прейґ обявеней кнїжки докторантского рукопису упознавал зоз "наймладшу южнославянску литературу", котра праве з його заслугами оправдала його тезу же прежила пошвидшани розвой покля нє досягла сучасни статус.

Таки, пошвидшани розвой Тамаш дожил и на власней кариєри: од асистента (1975. року) поставал доцент, позарядови професор, а од 1993. року и порядни професор на матичним факултету, аж паралелно и професор на Педаґоґийней академиї у Зомборе и госцуюци професор на Филолоґийним факултету у Беоґрадзе. Така його робота була замеркована и з вонка жеми, та 1997. року бул меновани за иножемного члена Националней академиї наукох України, цо му сиґурно була велька потримовка же би бул меновани и за члена ознова основаней Войводянскей академиї наукох и уметносцох, чий предсидатель постал 2004. року, и остал два мандати.

Источасно, теди уж доктор наукох, Тамаш з претаргнуцами бул и шеф Катедри за руски язик и литературу на своїм факултету, шеф Оддзелєня за славистику, а бул и снователь и предсидатель Союзу Руснацох и Українцох Югославиї, главни и одвичательни редактор Видавательней дїялносци НВУ "Руске слово", часописа "Студиа Рутхеница" и член редакцийох часописох "Шветлосц", "Поля" и "Зборнїка за славистику Матици сербскей".

Як преподавач на госцованю викладал на универзитетох у Пряшове, Ужгородзе, Львове, Тернополю, Києве, Филаделфиї, Нюйорку и Вашинґтону, о українскей, або рускей чи южнославянских литературох. На таки теми мал реферати и на наукових сходох у Новим Садзе, Беоґрадзе, Пряшове, Ужгородзе, Львове, Києве, Бекешчаби, Нюйорку, Торонту, Архусу, Урбана-Шампиєу, Тартуу...

Коло шицкей тей завжатосци у науки, Тамаш старчи робиц и на своєй авторскей литератури, та пише писнї, прозу, аж и роман, есеї, прикази рецензиї, критики. Його библиоґрафия превозиходзи 1 000 єдинки, од чого 42 авторски кнїжки, антолоґиї и учебнїки (11 коавторски). Нормалне же з телїх роботох вельо и прекладане и уключоване до антолоґийох поезиї, од тей по руски, українски, та по войводянски и югославянски, як и есейох 20. вику, од Нового Саду по Ужгород, Києв, Струґу,Стокголм, Беоґрад, Любляну и Истанбул. Така робота, розумлїво же замеркована, та по нєшка окрем першей Бранковей награди за есей о Мешови Селимовичови (1972. року), награди Стражилова и Октоберскей награди Вербасу, аж два раз достал припознанє за найлєпшу кнїжку обявену у "Руским слове" у вецейрочним периодзе (за есеї Над хтори дума, 1982, и роман Окупани у вичносци, 1989, хтори преложени и на сербски 1995. року). Добитнїк є и припознаня Дружтва писательох Войводини за найлєпшу кнїжку у 1984. року и Повелї “Петро Кузмяк” з нагоди 250-рочнїци од приселєня Руснацох. Україна му 2005. року додзелєла Орден України за консолидованє шветового українства, а добитнїк є и Григориянскей медалї, Заєднїци 28 академийох з подруча бувших совєтских републикох, за чесц, славу и роботу (2006. року). Портрет водзацого руского интелектуалца би нє бул подполни кед би ше нє поведло же ше вон нє унїмал повесц явно свойо процивеня политичним одлуком котри потупйовали людски и национални права українского и руского народу (аж и з вонка Войводини) у часох кед велї були цихо, з чим указал одвичательносц спрам часу и народу у котрим жиє, а найбаржей спрам власного чувства чесци и обовязки.