(Ґу 75-рочнїци од народзеня Якима Сивча)

Яким Сивч ше народзел 26. априла 1935. року у Руским Керестуре, як наймладши спомедзи троїх дзецох оца Якима и мацери Мелани (народзеней Чизмар). Шестри му Гелена (найстарша) и Анґела (стредня). Основну школу и нїзшу ґимназию з малу матуру закончел у Руским Керестуре, висши класи ґимназиї започал у Оджаку, а закончел и вельку матуру закончел у Бачкей Паланки. После велькей матури пробовал ше уписац на Музичну академию у Беоґрадзе, алє го там нє прияли бо нє закончел стредню музичну школу, та ше, по жаданю своїх родичох, уписал студирац право на Правним факултету у Беоґрадзе, алє и надалєй його преокупация од найвчаснєйшей младосци була музика.

Здогадуюци ше своїх початкох у обласци музики, виявел: „Граєм од своїх штирох рокох. Теди сом, правда, почал грац на тромби, а кед сом мал 7 роки оцец ми купел гармунику од єдного Мадяра з Ризкаши и од теди гармуника мой наймилши инструмент и товариш.”

Основни музични знаня и искуство у граню на гармоники здобул од тедишнього музично надареного керестурского дзияка Янка Мученского, котри и сам крашнє знал грац на виолини.

Часто як хлапец грал у оцовей карчми розположеним госцом, од котрих з часу на час достал и пенєжну награду. А кед 1944. року у Керестуре були стационовани совєтски вояки, дзе бул на валалскей пажици импровизовани аеродром за лєгки воєни авиони, Яким Сивч и зоз їх гармоникашами грал и вельо росийски и українски писнї од нїх научел. А вояки го так полюбели же го сцели на одходзе з валалу вжац зоз собу. Алє, цо цалком розумлїве, родичи го нє пущели и вон предлужел школованє у валалє.

Под час студийох у Беоґрадзе бул член оркестрох у Културно-уметнїцких дружтвох „Иво Лола Рибар", „Вукица Митрович", „Мика Митрович" и „Брача Стаменкович". У тим чаше ше у Беоґрадзе упознал и зоз Владимиром Горняком (Фицком) з Коцура, котри мал барз приємни глас и знал крашнє шпивац, а там студирал ветерину. Вони двоме на рижних концертох посциговали барз красни успихи у интерпретованю росийских писньох, котри у тедишнїм чаше були барз популарни. То ище баржей утвердзело Якима Сивча у опредзелєню же би музика постала його професия. Прето после уписаного пиятого семестра на Правним факултету дефинитивно напущує студиї и одходзи одслужиц войско. Гармоника му и там була наймилши товариш. То му оможлївело же би як вояк 1959. року участвовал на Першим фестивалу инструменталних и вокалних солистох Чарней Гори и там зоз гармонику освоєл друге место.

По одслуженю з войска враца ше до Руского Керестура. Ту предлужує активносц у Клубе студентох и стредньошколцох и иницирує орґанизованє концертох под теди популарну назву „Микрофон ваш". На тих концертох уж од 1960. року представя и свойо композициї. А кед 1961. року Скупштина општини Кула основала Дом култури у Руским Керестуре, указала ше можлївосц же би и Яким Сивч там нашол свойо место. На вельки жаль, Општина, попри професийного роботного места директора, припознавала лєм роботне место шефа рахунководства. Алє, з оглядом на потедишню свою афирмацию на музичним планє, Яким Сивч мал потримовку при тедишнїх самоуправних орґанох и у 1962. року бул прияти на длужносц шефа рахунководства, гоч за тото нє бул квалификовани, зоз обовязку же би ше поступно оспособел и за тоту роботну обовязку. То и рок кед Клуб студентох и стредньошколцох, после двох рокох отримованя концертох под назву „Микрофон ваш”, почина орґанизовац концерт под назву „Червена ружа”, чий єден з орґанизаторох, та аж и єй „кум” бул праве Яким Сивч. Цо вецей, вон и пририхтал за наступ шицких шпивачох, подобнє як и по теди за концерти под назву „Микрофон ваш”. Теди „Червена ружа” ище нє пририхтована у рамикох Дому култури, алє у рамикох Клубу студентох и стредньошколцох. Медзитим, Якимови лєпше ишла од рук музика як рахунководство, та уж такой о нєполни рок вон Совиту Дому култури у Руским Керестуре подноши вимогу за спорозумне претаргованє роботного одношеня зоз обгрунтованьом же жада закончиц стредню музичну школу у Новим Садзе, „пре вельки потреби у стручних кадрох у обласци култури а окреме музичней култури”, и же там уж почал робиц у Нїзшей музичней школи. Його вимогу Совит Дому култури прилапел и од 1. новембра 1963. року Яким Сивч уж у Новим Садзе. Медзитим, зоз Потвердзеня Музичней школи „Исидор Баїч” Нови Сад, число 05-17-36/63 од 27. юния 1963. року видно же вон уж по теди положел даєдни испити у тей школи. Ту ше активно уключує до роботи КПД „Максим Горки” и КУД „Светозар Маркович” и у Младежским клубе уметнїкох.

Од 1964. року Яким Сивч роби як наставнїк гармоники у музичней школи при КУД „Светозар Маркович" у Новим Садзе и источашнє предлужує позарядово покладанє испитох у Стреднєй музичней школи, котру зоз успихом закончує 1966. року и враца ше до Руского Керестура. Ту вон основал видвоєне оддзелєнє Нїзшей музичней школи зоз Кули, у котрей бул єдини преподавач. Нєодлуга потим уписує ше як позарядови студент до Висшей педаґоґийней школи у Сараєве на музични напрям. Тераз уж цалком свидоми же то будзе його дефинитивна животна професия, вон зоз успихом дипломовал 26. септембра 1969. року. Фахови испит положел 6. новембра 1975. року у Висшей педаґоґийней школи у Зренянинє и з тим здобул право викладац музичне воспитанє у основних школох. Алє, вон и без того права уж робел як наставнїк музичного воспитаня у Основней школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре.

Треба надпомнуц же Яким Сивч ище од ґимназийских дньох бул вельки обожователь професора и велького атлетичара Яши Бакова. Бул єден спомедзи його найактивнєйших „палїцарох" (скакал з бамбусову палїцу), а полюбел и корчолянє на лядзе. Познєйше му корчолянє и гокей на лядзе була найоблюбенша рекреация. Основал и перши гокеяшски тим у рамикох Спортского дружтва „Русин” у Руским Керестуре, котри ше єден час и официйно змагал зоз другим тимом новосадскей „Войводини” и резултат бул нєришени 5:5. Новинар Дюра Винаї у „Руским слове" од 23. януара 1981. року, на 16. боку, медзи иншим, окреме наглашел:

Тиж так, Яким Сивч основал и перши керестурски тим у гокею на трави. На жаль, то нє тирвало длуго, бо тоти два тими нє бул хто материялно подпомагац.

У рамикох школи „Петро Кузмяк" ше му удало позберац до хорскей секциї коло сто школярох, зоз котрима мал вецей наступи на рижних смотрох. Алє, найвекши успих посцигнул зоз преношеньом свойого знаня и любови ґу музики на велї ґенерациї керестурских школярох. Тото нам потвердзує часц вияви Ирини Олєяр, професора музики у видвоєним керестурским оддзелєню Музичней школи зоз Кули, у котрей вона гвари:

„Яким Сивч пребудзел у мнє чувство же бим полюбела музику, же бим ше опредзелєла за ню и же бим єдного дня робела исте тото цо и вон – же бим учела дзеци грац и же бим преношела свойо музичне знанє на младши ґенерациї.”

Потвердзує то и Михайло Бодянец, уметнїцки руководитель у Доме култури у Руским Керестуре у вияви под насловом „Мой перши учитель музики", у котрей, медзи иншим, пише:

Подобни здогадованя на Якима Сивча винєс и Юлиян Рамач Чамо, у тедишнїм чаше студент на Академиї уметносцох, клавиятурист ґрупи „Чиста проза", у своєй вияви, зоз котрей цитуєме:

Така интензивна анґажованосц Якима Сивча на музичним планє, ґу тому и на дополнююцим власним образованю, та ище и обовязки коло обезпечованя условийох за достойну еґзистенцию своєй фамилиї, котру у медзичаше основал зоз супругу Смилю (дзивоцке презвиско Радойчин), зоз котру ма сина Владимира (1961) и дзивку Весну (1974), охабела значни шлїди на його психичней конституциї, же би го хорота уж у 1984. року, по нєполних 22 рокох роботного вику, цалком надвладала и мушел пойсц до инвалидней пензиї.

За свою роботу и посцигнути резултати, попри спомнутей награди за освоєне друге место у Чарней Гори, лєм од „Червеней ружи" достал коло 20 дипломи и припознаня, та „Майску награду" Союзу синдикатох зоз Кули, Октоберску награду Месней заєднїци Руски Керестур з нагоди 40-рочнїци ошлєбодзеня валала. Алє, вироятно му найвекша награда була йому пошвецени концерт под назву „ПОЕТА НОТОХ", отримани 13. децембра 1986. року у Руским Керестуре. Учасц на нїм вжали нашо тедишнї найвизначнєйши интерпретаторе Сивчовей музики: Михайло Онещук, Ирина Давосир-Матанович, Мирослава Чордаш (нєшка Даждиу), Славка и Михал Тамашово, Йовґен Надь, Нестор Пушкаш, Витомир Бодянєц, Юлиян Рац, Михал Микита, Дзивоцка ґрупа керестурского Дому култури, хлопска ґрупа „Новосадски товарише" и Владислав Надьмитьо. Инициятор и руководитель цалей програми на концерту бул Владислав Надьмитьо, а реализатор бул керестурски Дом култури з оркестром котрому на чолє бул Юлиян Рамач, а конферансу водзели тедишнї новинаре и спикере з Рускей редакциї Радио Нового Саду Мелания Колбас и Владимир Гаргаї. У гумористичней часци того вечара наступел Микола Скубан зоз анеґдотами о початковей роботи на пририхтованю „Ружи", котри ше одношели и на Якима Сивча.

Тот концерт Яким Сивч дожил з велькима емоциями. Обачлїво хори, зоз слизами у очох висловел подзекованє своїм приятельом и учаснїком на концерту, з обецунку же будзе и далєй твориц нову руску музику, алє ше уж теди видзело же и сам нє барз вери до витвореня тей обецунки. Пожил ище єден скоро цали рок у котрим ше його здравствени стан вше баржей погоршовал. Свидоми безвиходносци зоз такого стану, упокоєл ше 2. децембра 1987. року. На теметов го випровадзели керестурски „Кирдово" гудаци и дзивоцка ґрупа керестурского Дому култури зоз писню Цихо, цихше, помали на слова Ангели Прокоповей, котру вон компоновал.

Його писнї ше и нєшка шпиваю нє лєм на „Ружох", алє и на рижних концертох, а и на приватних вешельох як народни. А за композитора найвекша награда кед його музику народ прилапи як свою. Прето памятка на Якима Сивча будзе ище длуго жиц.